طی یک سال گذشته، شتاب سرمایه‌گذاری‌ها، قراردادهای گسترده و زمزمه‌های مربوط به عرضه اولیه سهام OpenAI باعث شده توجه تحلیل‌گران مالی بیش از هر زمان دیگری بر وضعیت درآمد و هزینه‌های این شرکت متمرکز شود. افشای اسناد جدید که توسط یکی از فعالان حوزه فناوری منتشر شده، تصویری دقیق‌تر از درآمد، هزینه‌های محاسباتی و همکاری‌های مالی OpenAI با مایکروسافت ارائه می‌دهد. این داده‌ها نشان می‌دهد که مدل کسب‌وکار شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی با وجود رشد سریع، همچنان با چالش‌های جدی روبه‌رو است.

برای تحلیل‌های بیشتر درباره وضعیت مالی شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، مطالعه گزارش زیر از kingmember.com پیشنهاد می‌شود:
https://kingmember.com/openai-financial-statements-ai-projects/

جهش چشمگیر پرداخت‌های OpenAI به مایکروسافت

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، مایکروسافت در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۹۳٫۸ میلیون دلار از محل سهم درآمدی خود از OpenAI دریافت کرده است. این رقم تنها طی سه فصل ابتدایی ۲۰۲۵ به ۸۶۵٫۸ میلیون دلار رسیده است.
این داده‌ها نشان می‌دهد که درآمدهای OpenAI با سرعت قابل‌توجهی در حال افزایش است و هم‌زمان تعهدات مالی آن نیز رشد می‌کند.

مطابق توافق اولیه، مایکروسافت حدود ۲۰ درصد از درآمد OpenAI را دریافت می‌کند. این درصد توسط طرفین تأیید نشده، اما در گزارش‌های متعدد تکرار شده است. سرمایه‌گذاری بیش از ۱۳ میلیارد دلاری مایکروسافت نیز بخش مهمی از این همکاری است و ساختار درآمدی دو شرکت را به‌شدت به یکدیگر وابسته کرده است.

جریان درآمد متقابل؛ همکاری پیچیده‌تر از ظاهر ماجرا

هرچند OpenAI بخشی از درآمد خود را با مایکروسافت به اشتراک می‌گذارد، اما این مسیر یک‌طرفه نیست. گزارش‌ها نشان می‌دهد که مایکروسافت نیز حدود ۲۰ درصد از درآمد ناشی از Bing و Azure OpenAI Service را به OpenAI بازمی‌گرداند. این خدمات به‌شکل مستقیم از مدل‌های OpenAI استفاده می‌کنند و پشتیبان بسیاری از کسب‌وکارهای توسعه‌دهنده و شرکتی هستند.

منابع مطلع تأکید کرده‌اند که مبالغ افشا‌شده مربوط به درآمد خالص مایکروسافت است؛ یعنی پرداخت‌هایی که قبلاً سهم OpenAI از سرویس‌های مایکروسافت از آن کسر شده است. این موضوع تخمین دقیق درآمد ناخالص و جریان مالی دو طرف را دشوار می‌کند.

از آنجا که مایکروسافت درآمد Bing و سرویس Azure OpenAI را به‌صورت تفکیک‌شده اعلام نمی‌کند، تحلیلگران نمی‌توانند ارزیابی دقیقی از سهم انتقالی به OpenAI ارائه دهند.

درآمد واقعی OpenAI چقدر است؟ روایتی متفاوت از برآوردهای قبلی

با در نظر گرفتن سهم ۲۰ درصدی مایکروسافت، تحلیلگران تخمین می‌زنند که OpenAI در سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۲.۵ میلیارد دلار درآمد داشته است. همچنین فقط در سه فصل نخست ۲۰۲۵ درآمد آن به ۴.۳۳ میلیارد دلار رسیده است.
البته گزارش‌های مستقل‌تری نیز وجود دارد. برای مثال، The Information درآمد سال ۲۰۲۴ OpenAI را حدود ۴ میلیارد دلار تخمین زده بود.

سم آلتمن نیز اخیراً اشاره کرده که درآمد واقعی OpenAI «بسیار بیش از» رقم ۱۳ میلیارد دلار سالانه است و پیش‌بینی کرده که نرخ درآمد سالانه شرکت در پایان سال از ۲۰ میلیارد دلار عبور کند. او حتی رسیدن OpenAI به مرز ۱۰۰ میلیارد دلار درآمد سالانه تا ۲۰۲۷ را دور از ذهن نمی‌داند.

هزینه‌های عظیم محاسباتی؛ چالشی اساسی برای مدل‌های بزرگ

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که هزینه استنتاج (Inference) OpenAI در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۸ میلیارد دلار بوده و این رقم طی ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ به ۸.۶۵ میلیارد دلار رسیده است.
استنتاج به ظرفیت پردازشی اشاره دارد که مدل‌های آموزش‌دیده برای تولید پاسخ استفاده می‌کنند. این بخش بیشترین هزینه عملیاتی مدل‌های هوش مصنوعی را شامل می‌شود.

OpenAI تاکنون عمدتاً به سرویس‌های Azure مایکروسافت متکی بوده، اما قراردادهایی نیز با CoreWeave، Oracle، AWS و Google Cloud بسته است. این تنوع نشان می‌دهد که شرکت در تلاش است وابستگی محاسباتی خود را کاهش دهد یا هزینه‌ها را مدیریت کند.

گزارش‌های قبلی هزینه کلان محاسباتی سال ۲۰۲۴ را ۵.۶ میلیارد دلار و هزینه نیمه‌اول ۲۰۲۵ را حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد کرده‌اند.

منابع مطلع تأکید کرده‌اند که هزینه‌های آموزش مدل‌ها (Training) عمدتاً با اعتبارهای غیرنقدی مایکروسافت تأمین شده‌ است. اما هزینه استنتاج تقریباً به‌طور کامل نقدی است و فشار مستقیمی بر جریان مالی OpenAI وارد می‌کند.

آیا OpenAI همچنان با ضرر عملیاتی روبه‌رو است؟

با کنار هم گذاشتن اطلاعات موجود، احتمال آن زیاد است که هزینه‌های استنتاج OpenAI از درآمد مستقیم آن بیشتر باشد. این موضوع نگرانی‌ها درباره «حباب هوش مصنوعی» را افزایش می‌دهد. بسیاری از شرکت‌ها با امید به سودهای آینده، میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری می‌کنند، اما هزینه‌های زیرساختی مدل‌های بزرگ می‌تواند مانع سودآوری کوتاه‌مدت شود.

اگر رهبر صنعت مانند OpenAI هنوز برای اجرای مدل‌های خود به سود خالص نرسیده باشد، این مسئله می‌تواند نگاه سرمایه‌گذاران به سایر استارتاپ‌های هوش مصنوعی را دگرگون کند.

چشم‌انداز آینده؛ پیامدهای گسترده برای صنعت

افزایش هزینه‌های محاسباتی، رشد متناوب درآمد، وابستگی به ارائه‌دهندگان ابری و ضرورت توسعه سخت‌افزارهای اختصاصی، همگی نشان می‌دهد که صنعت هوش مصنوعی در آستانه یک تغییر ساختاری است.
در چنین بستری، تحلیل مدل‌های مالی، ساختار سرمایه‌گذاری و ریسک‌های این شرکت‌ها ضرورت بیشتری پیدا می‌کند.

برای تحلیل‌های مشابه درباره تحول صنعت هوش مصنوعی می‌توانید مقالات زیر را نیز از kingmember.com مطالعه کنید: