آزمایشگاه هوش مصنوعی هندی Sarvam از نسل جدید مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) خود رونمایی کرد؛ حرکتی که با هدف رقابت با بازیگران بزرگ جهانی و توسعه مدل‌های متن‌باز کارآمد انجام شده است. این اقدام در راستای سیاست‌های هند برای تقویت زیرساخت بومی هوش مصنوعی صورت می‌گیرد.

معرفی مدل‌های 30B و 105B با معماری Mixture-of-Experts

Sarvam مجموعه‌ای شامل مدل‌های 30 میلیارد و 105 میلیارد پارامتری، مدل تبدیل متن به گفتار، گفتار به متن و یک مدل بینایی برای پردازش اسناد معرفی کرده است. این نسخه‌ها نسبت به مدل قبلی شرکت (2 میلیارد پارامتر) ارتقای چشمگیری دارند.

دو مدل اصلی از معماری Mixture-of-Experts (MoE) استفاده می‌کنند که تنها بخشی از پارامترها را فعال می‌کند و هزینه پردازشی را کاهش می‌دهد.

  • مدل 30B با پنجره زمینه 32,000 توکن برای مکالمات بلادرنگ طراحی شده است.

  • مدل 105B دارای پنجره 128,000 توکن برای پردازش‌های پیچیده و چندمرحله‌ای است.

مدل 30B در رقابت با Gemma 27B از Google و GPT-OSS-20B از OpenAI قرار می‌گیرد. مدل 105B نیز به‌عنوان رقیبی برای GPT-OSS-120B و Qwen-3-Next-80B از Alibaba معرفی شده است.

تمرکز بر زیرساخت بومی و زبان‌های محلی

Sarvam اعلام کرده این مدل‌ها از پایه آموزش داده شده‌اند و صرفاً فاین‌تیون روی مدل‌های دیگر نیستند. تمرکز اصلی، پشتیبانی از زبان‌های هندی و کاربردهای سازمانی است.

این پروژه با حمایت برنامه IndiaAI Mission و زیرساخت محاسباتی Yotta و پشتیبانی فنی Nvidia اجرا شده است.

اهمیت زیرساخت در توسعه مدل‌های بزرگ، پیش‌تر نیز در مقاله «نقش حیاتی حافظه در زیرساخت هوش مصنوعی» بررسی شده است:
https://kingmember.com/critical-role-of-memory-in-ai-infrastructure/

همچنین سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت داده و مراکز پردازش، مشابه آنچه در توسعه AI سازمانی مشاهده می‌شود، در این گزارش تحلیل شده است:
https://kingmember.com/articul8-funding-enterprise-ai-transformation/

استراتژی رشد هدفمند و تمرکز بر کاربرد واقعی

Sarvam اعلام کرده به‌جای افزایش بی‌رویه اندازه مدل‌ها، بر کاربردهای واقعی و مقیاس‌پذیر تمرکز خواهد کرد. این شرکت قصد دارد مدل‌های 30B و 105B را متن‌باز منتشر کند.

رویکرد توسعه مدل‌های مستقل و رقابت با بازیگران بزرگ جهانی، مشابه روندی است که در گزارش مربوط به رقابت مدل‌های پیشرفته اروپایی نیز مطرح شده است:
https://kingmember.com/mistral-ai-makes-first-acquisition/

سرمایه‌گذاران و برنامه‌های آینده

Sarvam در سال 2023 تأسیس شده و بیش از 40 میلیون دلار سرمایه جذب کرده است. از سرمایه‌گذاران آن می‌توان به Lightspeed Venture Partners، Khosla Ventures و Peak XV Partners اشاره کرد.

این شرکت همچنین توسعه ابزارهای سازمانی تحت عنوان «Sarvam for Work» و یک پلتفرم عامل مکالمه‌ای به نام «Samvaad» را در برنامه دارد.

با این اقدام، Sarvam تلاش می‌کند سهمی از بازار مدل‌های متن‌باز و زیرساخت هوش مصنوعی منطقه‌ای را به دست آورد و نقش هند را در رقابت جهانی AI تقویت کند.